Jak będzie rozliczana fotowoltaika po zmianach przepisów?
Fotowoltaika po ostatnich zmianach przepisów jest rozliczana dwojako: starsze instalacje korzystają z net-meteringu, a nowsze z net-billingu. W net-billingu nadwyżki są sprzedawane po cenie rynkowej, rozliczane w depozycie prosumenckim, a pobór z sieci kupowany zgodnie z taryfą z umowy. Dla instalacji podłączonych od 1 lipca 2024 r. rozliczanie odbywa się godzinowo w oparciu o RCE, natomiast dla prosumentów uruchomionych wcześniej w części materiałów wskazano powrót do miesięcznej średniej RCEm od 1 lutego 2025 r. Jednocześnie w źródłach wskazano ujednolicenie cyklu rozliczeń do jednego miesiąca od 1 września 2026 r. z możliwością korzystania ze starych cykli maksymalnie do 31 sierpnia 2026 r. Kluczowa staje się autokonsumpcja, a wsparciem są magazyny energii i inteligentne liczniki umożliwiające dokładne rozliczenie w czasie [1][2][3][4][5][6][7][8][9][10].
Czym różni się net-metering od net-billingu?
Net-metering to rozliczenie ilościowe energii. Prosumenci oddają nadwyżkę energii do sieci i mogą ją później odebrać w określonym współczynniku opustu. Ten model dotyczy starszych instalacji i opiera się na bilansowaniu kWh, a nie na wartości pieniężnej energii [1].
Net-billing to rozliczenie wartościowe. Nadwyżki oddane do sieci są sprzedawane po cenie rynkowej, a energia pobrana z sieci jest kupowana na zasadach wynikających z umowy z dostawcą. Prosumenci nie bilansują już kWh 1 do 1, tylko rozliczają złotówki zgromadzone w depozycie i płatności za energię pobraną [2][3].
Jak działa rozliczanie w net-billingu?
Mechanizm polega na sprzedaży nadwyżek energii do sieci po aktualnej cenie rynkowej oraz zakupie energii pobranej z sieci zgodnie z taryfą. Środki ze sprzedaży trafiają do depozytu prosumenckiego, z którego pokrywa się część kosztów energii pobranej z sieci w kolejnych okresach rozliczeniowych [2][4][3].
W net-billingu wycena może opierać się na godzinowej cenie RCE lub średniej miesięcznej RCEm w zależności od daty przyłączenia i obowiązujących przepisów. Wraz z przejściem na rozliczanie godzinowe rośnie znaczenie pory produkcji i konsumpcji energii, ponieważ jej wartość silnie zmienia się w ciągu doby i roku [2][4][8][10].
W źródłach opisano także współczynnik 1,23 jako korektę zwiększającą wartość energii oddanej do sieci o 23 procent, co wpływa na wysokość środków zapisywanych w depozycie prosumenckim [4].
Kto i od kiedy rozlicza się godzinowo, a kto miesięcznie?
W materiałach branżowych rozróżniono okresy przyłączeń. Instalacje podłączone od 1 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. rozliczają się według średniomiesięcznej ceny rynkowej RCEm, natomiast instalacje uruchomione od 1 lipca 2024 r. rozliczane są w ujęciu godzinowym na podstawie RCE [2].
W jednym z opisów wskazano, że od 1 lutego 2025 r. prosumenci uruchomieni przed 1 lipca 2024 r. wracają na rozliczenie miesięczne RCEm, co porządkuje zasady wyceny dla tej grupy [4].
Równolegle operatorzy i serwisy branżowe informują, że prosumenci, którzy dołączyli do sieci przed końcem 2025 r., mogli korzystać z dotychczasowych cykli rozliczeniowych maksymalnie do 31 sierpnia 2026 r., a od 1 września 2026 r. obowiązywać ma jednolity 1-miesięczny cykl rozliczeniowy. W komunikatach wskazano tę zmianę m.in. dla klientów Tauron [5][6][7].
Co oznaczają RCE i RCEm?
RCE to cena energii rozliczana w ujęciu godzinowym. Każda godzina ma własną wartość kWh, co dokładnie odwzorowuje rynkową wycenę energii w czasie i wzmacnia znaczenie chwilowej podaży i popytu [2][8][10].
RCEm to średnia miesięczna cena rynkowa energii. Uproszcza rozliczenia, ponieważ agreguje wyceny do jednego wskaźnika za dany miesiąc rozliczeniowy, co w części źródeł przypisano instalacjom przyłączonym przed 1 lipca 2024 r. po wprowadzonych modyfikacjach [2][4].
Dlaczego autokonsumpcja i magazyny energii zyskują na znaczeniu?
Przejście z podejścia ile wyprodukowano na kiedy wyprodukowano i ile zużyto na miejscu sprawia, że kluczowa jest autokonsumpcja. Energia zużyta natychmiast eliminuje ryzyko sprzedaży po niższej cenie i późniejszego zakupu drożej, co poprawia opłacalność instalacji [8][9][10].
Magazyny energii i inteligentne sterowanie odbiorami pomagają przesuwać zużycie na godziny korzystnych cen lub wysokiej produkcji, co podnosi wykorzystanie własne i wartość nadwyżek oddawanych do sieci w modelu godzinowym [8][9][10].
Jaką rolę pełnią inteligentne liczniki?
Inteligentne liczniki są fundamentem rozliczeń godzinowych, ponieważ umożliwiają precyzyjne rejestrowanie profilu produkcji i zużycia. Ich wdrażanie jest wskazywane jako warunek sprawnego przejścia na model RCE i dokładnego odwzorowania wartości energii w czasie [10][7].
Czy współczynnik 1,23 wpływa na końcowe rozliczenie?
W źródłach opisano współczynnik 1,23 jako element zwiększający wartość energii wprowadzonej do sieci o 23 procent w rozliczeniach net-billingowych. Przekłada się to na wyższą kwotę zapisywaną w depozycie prosumenckim, a następnie wykorzystywaną do pokrycia części kosztów energii pobranej z sieci [4].
Jakie znaczenie ma zmiana cyklu rozliczeniowego?
Wprowadzenie 1-miesięcznego cyklu rozliczeniowego upraszcza fakturowanie i ujednolica zasady dla szerokiej grupy prosumentów, przy czym w komunikatach branżowych wskazano graniczną datę 31 sierpnia 2026 r. dla dotychczasowych cykli i 1 września 2026 r. dla nowego miesięcznego cyklu m.in. u operatora Tauron [5][6][7].
Jednocześnie materiały branżowe zwracają uwagę, że krótszy cykl może ograniczać korzyści z dłuższego przechowywania wartości energii w rozliczeniu, co dodatkowo motywuje do zwiększania autokonsumpcji oraz inteligentnego zarządzania pracą instalacji i odbiorników [5][6][7][8][10].
Czy starsi prosumenci zachowują dawne zasady?
Tak, w Polsce jednocześnie funkcjonują różne modele. Starsze instalacje działają w net-meteringu, czyli systemie opustów z rozliczeniem ilościowym, podczas gdy nowsze instalacje rozliczane są w net-billingu według wartości energii. Rozgraniczenie to jest kluczowe dla zrozumienia rachunków i planowania pracy instalacji [1].
Jak będzie rozliczana fotowoltaika po zmianach przepisów?
Podsumowując, nowe podejście opiera się na net-billingu z wyceną godzinową RCE dla instalacji przyłączanych od 1 lipca 2024 r., oraz na rozliczeniu miesięcznym RCEm wskazywanym dla części prosumentów uruchomionych wcześniej, z ujednoliceniem cyklu do 1 miesiąca od 1 września 2026 r. Nadwyżki są wyceniane rynkowo i trafiają do depozytu prosumenckiego, a kluczem do niższych rachunków stają się autokonsumpcja, magazyny energii oraz inteligentne liczniki wspierające dokładne rozliczanie w czasie [2][4][7][3][8][9][10].
Bibliografia
- https://lepiej.tauron.pl/zielona-energia/qa-fotowoltaika-rozliczenie/
- https://enerad.pl/nowe-zasady-fotowoltaiki/
- https://vexenergy.pl/net-billing-w-polsce-2026-kompletny-przewodnik-po-zasadach-rozliczen-prosumenta/
- https://lepiej.tauron.pl/zielona-energia/jak-rozliczani-sa-prosumenci-nowelizacja-ustawy-o-oze/
- https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-energia-z-fotowoltaiki-bedzie-rozliczana-inaczej-zmiana-u-du,nId,8089626
- https://muratordom.pl/instalacje/fotowoltaika/twoja-faktura-za-prad-we-wrzesniu-moze-byc-wyzsza-operator-wyjasnia-mechanizm-przejscia-na-nowy-system-aa-3GDx-JDH5-8sfV.html
- https://geekweek.interia.pl/technologia/news-rozliczenie-energii-z-fotowoltaiki-duza-zmiana-od-1-wrzesnia,nId,23494757
- https://fotowoltaika.info.pl/artykul-net-billing-2026
- https://sollab.pl/net-billing-2026/
- https://recom-solar.pl/fotowoltaika-a-net-billing-jak-realnie-rozliczac-sie-w-2026-roku/
EcoEnergySummit.pl to niezależna redakcja ekspertów i pasjonatów, którzy z zaangażowaniem przybliżają zagadnienia transformacji energetycznej. Dostarczamy rzetelne analizy, inspiracje i wywiady z liderami branży, wspierając rozwój innowacyjnych, zielonych rozwiązań. Łączymy naukę, biznes i społeczeństwo, promując dialog, transparentność i odpowiedzialność – wierząc, że wspólnie możemy kształtować zrównoważoną przyszłość energetyki.