Co z fotowoltaiką w 2026 i jakie zmiany mogą Cię zaskoczyć?
Fotowoltaika w 2026 w Polsce nie zwalnia, ale szybko się zmienia. Na koniec maja moc zainstalowana sięgnęła 26 871 MW i realnie zbliża się do 27 GW, a rynek coraz mocniej opiera się na dużych instalacjach komercyjnych i farmach PV, przy słabszym tempie rozwoju mikroinstalacji prosumenckich [1][2][3][4]. Dla nowych prosumentów podstawą pozostaje net-billing z depozytem prosumenckim i rozliczaniem nadwyżek po cenach rynkowych, bez rewolucyjnych modyfikacji we wrześniu 2026 [5][6][7]. Od 20 września 2026 obowiązują też nowe wymogi bezpieczeństwa, w tym m.in. wyłączniki awaryjne i czujki dymu, z okresem przejściowym do 19 marca 2028 [8][9].
Co wiadomo o mocy i strukturze rynku w 2026?
Polska fotowoltaika przekroczyła 26,8 GW mocy i rośnie w tempie wyższym niż przeciętnie w UE, co utrzymuje kraj w czołówce europejskiego przyrostu PV [2][3][10]. Na koniec maja 2026 r. moc wyniosła 26 871 MW, a roczny przyrost względem analogicznego okresu sięgnął około 18,5 procent [1][2]. Od stycznia do maja 2026 uruchomiono 1266 MW nowych instalacji, z dominującym udziałem większych projektów [1].
Zmienia się struktura rynku. Ponad 63 procent tegorocznego przyrostu mocy dostarczyły instalacje powyżej 1 MW, co potwierdza przesunięcie ciężaru wzrostu z segmentu domowego na duże instalacje komercyjne i farmy PV [1][3]. W tym samym czasie segment prosumencki rośnie wolniej niż w ubiegłych latach. Na koniec maja działało ok. 1,64 mln prosumenckich instalacji, przy jednoczesnym spowolnieniu tempa nowych przyłączeń w porównaniu z wcześniejszymi rekordowymi okresami [2][4]. W innym zestawieniu raportowano 1 655 022 mikroinstalacje o łącznej mocy 14 073,8 MW na koniec maja, co również wskazuje na kontynuację wzrostu, choć mniej dynamicznego [4]. Dla porównania w styczniu 2026 było to 1,631 mln instalacji i 13,687 GW mocy, co pokazuje, że rynek wciąż przyrasta, ale z mniejszą intensywnością niż wcześniej.
Co zmienia się w rozliczeniach prosumentów w 2026?
Dla nowych użytkowników kluczowe są zmiany w rozliczeniach wprowadzone przez net-billing. Ten model oznacza odrębne rozliczanie zakupu i sprzedaży energii, a nie wymianę kWh za kWh. Nadwyżki trafiają do depozytu prosumenckiego i są wyceniane po cenach rynkowych, co sprawia, że przewymiarowanie instalacji bez autokonsumpcji jest mniej opłacalne [5][6][7]. Zasady depozytu prosumenckiego i mechanika net-billingu nie uległy zasadniczej zmianie we wrześniu 2026, co daje przewidywalność planującym inwestycję w drugiej połowie roku [6].
Definicja prosumenta pozostaje bez zmian. To odbiorca, który wytwarza energię na własne potrzeby i bilansuje ją z poborem, najczęściej dzięki instalacji PV, a nadwyżki rozlicza w ramach net-billingu [5][6]. W praktyce system premiuje wyższy poziom autokonsumpcji oraz integrację z rozwiązaniami zwiększającymi wykorzystanie energii na miejscu [7].
Dlaczego rynek przesuwa się ku dużym instalacjom?
Przeniesienie środka ciężkości w stronę dużych instalacji komercyjnych i farm PV wynika z ekonomii skali i nowych realiów rozliczeń. Projekty wielkoskalowe skuteczniej optymalizują koszty jednostkowe i łatwiej poprawiają rentowność, zwłaszcza przy rozliczeniu wartościowym energii w net-billingu [3][10][1]. Dane o strukturze przyrostu, w których ponad 63 procent nowych mocy pochodzi z instalacji powyżej 1 MW, dobitnie to potwierdzają [1].
Równocześnie segment domowy dostosowuje się do uwarunkowań net-billingu. Wzrost liczby mikroinstalacji trwa, ale jego dynamika jest wyraźnie niższa niż w poprzednich latach, co skłania gospodarstwa do większego nacisku na optymalizację zużycia, a nie na maksymalizację oddawania nadwyżek do sieci [4][7].
Jakie przepisy i wymagania bezpieczeństwa mogą Cię zaskoczyć?
Od 20 września 2026 obowiązują nowe wymogi dotyczące instalacji PV z silnym akcentem na bezpieczeństwo. Wśród wymagań znajdują się m.in. wyłączniki awaryjne i czujki dymu, co przekłada się na większą uwagę podczas projektowania oraz montażu instalacji [8]. To podejście wzmacnia rolę procedur odbiorowych i zgodności z aktualnymi normami, a instalatorzy oraz inwestorzy muszą uwzględnić te elementy już na etapie koncepcji [8].
Część regulacji budowlanych i technicznych wprowadzono z okresem przejściowym. W praktyce dotychczasowe zasady można stosować jeszcze przez 18 miesięcy od 20 września 2026, czyli do 19 marca 2028. To okno daje czas na dostosowanie, ale nie znosi obowiązku spełnienia nowych wymagań po zakończeniu okresu przejściowego [9].
Na czym dziś polega opłacalność fotowoltaiki?
W 2026 r. opłacalność zależy w większym stopniu od profilu zużycia energii, poziomu autokonsumpcji, obecności magazynu energii, odpowiedniej mocy instalacji i warunków przyłączeniowych niż wyłącznie od sumy wyprodukowanych kWh [3][6][7]. Mechanizm net-billingu wycenia nadwyżki według cen rynkowych i zasila depozyt prosumencki, co premiuje dopasowanie produkcji do zużycia oraz ogranicza sens przewymiarowania [6][7].
Coraz większą rolę odgrywa łączenie PV z magazynami energii. Samodzielna instalacja PV daje dziś mniejszą przewidywalność zwrotu niż wcześniej, dlatego integracja z magazynem i inteligentnym sterowaniem staje się jednym z dominujących trendów w inwestycjach [3][7]. Spadek dynamiki mikroinstalacji dodatkowo przesuwa akcent na zarządzanie energią po stronie odbiorcy i efektywne wykorzystanie wyprodukowanych kilowatogodzin na miejscu [4][7].
Ile mocy może przybyć do końca 2026 i co dalej?
Po mocnym pierwszym półroczu, w którym w Polsce zainstalowano około 2,5 GW nowych mocy PV, perspektywa całego roku jest wciąż solidna [10]. Między styczniem a majem przybyło 1266 MW, a łączny wolumen na koniec maja osiągnął 26 871 MW, przy około 18,5 procentowym wzroście rok do roku i dominującym udziale instalacji powyżej 1 MW w tegorocznym przyroście [1][2]. W jednej z analiz szacuje się, że 2026 r. może zakończyć się przyrostem rzędu około 6 GW, co utrzyma Polskę w ścisłej czołówce UE pod względem dynamiki rozwoju PV [3][10].
Potencjał kolejnych lat wzmacnia bardzo duży pipeline projektów. Według bazy IEO zidentyfikowano 6450 projektów z warunkami przyłączenia o łącznej mocy 40,6 GW oraz 5212 projektów z pozwoleniami na budowę. Tak duże zaplecze inwestycji stwarza solidny fundament dla dalszej ekspansji po 2026 r..
Czy warto inwestować w 2026 i jak się przygotować?
Tak, ale decyzja wymaga precyzyjnego dopasowania instalacji do profilu zużycia i świadomego podejścia do net-billingu. Kluczowe jest rozumienie, że depozyt prosumencki zasilany jest wartością energii wycenionej po cenach rynkowych, co sprzyja autokonsumpcji i zmniejsza atrakcyjność przewymiarowania [5][6][7]. Coraz istotniejsze staje się rozważenie magazynu energii i rozwiązań do zarządzania pracą instalacji, ponieważ to one poprawiają bilans i przewidywalność zwrotu [3][7].
W planowaniu należy uwzględnić warunki przyłączeniowe oraz obecne priorytety rynku, który preferuje projekty lepiej osadzone ekonomicznie w realiach rozliczeń wartościowych [3][10]. Niezbędne jest również zapewnienie zgodności z aktualnymi wymogami bezpieczeństwa, w tym m.in. instalacja wyłączników awaryjnych i czujek dymu, oraz wzięcie pod uwagę okresu przejściowego obowiązującego do 19 marca 2028 [8][9]. Status prosumenta i mechanika net-billingu pozostają dla nowych inwestorów punktem wyjścia do właściwego zaprojektowania i rozliczania instalacji w 2026 r. [5][6].
Podsumowując, jakie zmiany mogą Cię zaskoczyć w PV w tym roku to przede wszystkim trwałość modelu net-billing z depozytem, przesunięcie ciężaru wzrostu w stronę większych projektów oraz nacisk na bezpieczeństwo i zgodność z nowymi wymaganiami. Dzięki nim fotowoltaika w 2026 pozostaje silna, ale wymaga bardziej świadomego planowania i integracji z rozwiązaniami podnoszącymi autokonsumpcję [3][5][6][1][2][9][8][4][7][10].
Bibliografia
- https://globenergia.pl/polska-ma-juz-prawie-27-gw-fotowoltaiki-rynek-nie-hamuje-ale-zmienia-silnik/
- https://zipe.pl/fotowoltaika-w-polsce-przekroczyla-268-gw-duze-farmy-przejmuja-role-glownego-motoru-rynku/
- https://www.rynekelektryczny.pl/rynek-fotowoltaiki-magazyny-energii-polska-eu-grodno/
- https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/20369105/rynek-prosumenckiej-fotowoltaiki-przyspiesza-po-slabym-poczatku-2026
- https://www.budrys.eu/blog/przewodnik-po-systemach-rozliczen-fotowoltaiki/
- https://www.loxone.com/plpl/blog/net-billing-fotowoltaika-zmiany-wrzesien/
- https://enerp.pl/en/blog/technologia/fotowoltaika-w-2026-roku-dlaczego-sama-instalacja-pv-juz-sie-nie-oplaca-i-jak-z-
- https://geekweek.interia.pl/technologia/news-fotowoltaika-na-dachu-i-balkonie-nowe-przepisy-i-koniec-z-sa,nId,23545509
- https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/11302123,koniec-z-fotowoltaika-na-tych-zasadach-wprowadza-zmiane-przepisow-konkretna-date-juz-podali.html
- https://www.wnp.pl/energia/rozwoj-fotowoltaiki-w-ue-ma-sie-dobrze-choc-mogloby-byc-lepiej-polska-w-czolowce,1102122.html
EcoEnergySummit.pl to niezależna redakcja ekspertów i pasjonatów, którzy z zaangażowaniem przybliżają zagadnienia transformacji energetycznej. Dostarczamy rzetelne analizy, inspiracje i wywiady z liderami branży, wspierając rozwój innowacyjnych, zielonych rozwiązań. Łączymy naukę, biznes i społeczeństwo, promując dialog, transparentność i odpowiedzialność – wierząc, że wspólnie możemy kształtować zrównoważoną przyszłość energetyki.