Ile energetyka płaci za prąd z fotowoltaiki?

Przy rozliczaniu energii oddanej do sieci stosuje się współczynnik bilansowania zależny od mocy instalacji. Dla mocy do 10 kWp współczynnik wynosi 0,8 kWh za każdą 1 kWh oddaną do sieci, a dla instalacji powyżej 10 kWp 0,7 kWh. To wpływa na wolumen energii, który finalnie jest rozliczany finansowo według RCEm [8].

W praktyce mechanizm wygląda tak, że prosument przekazuje do sieci nadwyżkową energię, po czym sprzedawca dokonuje rozliczenia z zastosowaniem współczynnika bilansowania oraz ceny RCEm wyznaczonej przez PSE. Wypłata jest więc sumą wartości kWh po przeliczeniu na podstawie współczynnika i rynkowej ceny z danego miesiąca [12][9].

Dlaczego cena odkupu tak się waha?

RCEm zależy od średniej ceny energii na rynku bilansującym, a więc od bieżących warunków podaży i popytu oraz kosztów wytwarzania energii w systemie elektroenergetycznym. W efekcie miesięczne stawki odkupu mogą różnić się znacząco i nie są gwarantowane w długim horyzoncie [12][2].

Zmiany pogodowe, sezonowość produkcji OZE oraz sytuacja na hurtowych rynkach energii powodują, że PSE co miesiąc publikuje inną RCEm. Stąd wynika przedział 0,22–0,33 zł/kWh obserwowany w latach 2024–2025 i spadek do 0,13 zł/kWh w 2026 r., co wpisuje się w charakter zmiennej ceny rynkowej [9][2][6].

Czy cena odkupu jest niższa niż cena, którą płacisz za prąd?

Tak. Stawki odkupu 0,13–0,33 zł/kWh są znacząco niższe od ceny zakupu energii przez gospodarstwa domowe, która przekracza 1 zł/kWh. To oznacza, że nadwyżki sprzedawane do sieci wyceniane są niżej niż energia pobierana z sieci na rachunku odbiorcy końcowego [9][2].

Dla orientacji warto zauważyć, że w 2023 r. w jednej z ofert Energi cena zakupu energii wynosiła 1,32 zł/kWh, w latach 2024 i 2025 było to 1,09 zł/kWh, a w 2026 r. 1,10 zł/kWh. Tymczasem ceny odkupu dla prosumentów w 2024–2025 mieściły się w granicach 0,22–0,33 zł/kWh, a w kwietniu 2026 r. spadły do 0,13 zł/kWh plus 23% VAT jako ekwiwalent. Różnica między ceną zakupu a RCEm jest więc zasadnicza [2][9].

W 2024 r. stawka odkupu odpowiadała około 70–80% kosztu 1 kWh pobranej energii, co dalej potwierdza, że cena odkupu jest relatywnie niższa niż cena detaliczna na rachunku odbiorcy [12].

Jak sprzedawcy rozliczają energię oddaną do sieci?

Sprzedawcy tacy jak PGE i Energa wypłacają prosumentom wartość energii oddanej do sieci według RCEm z danego miesiąca. Stawka nie jest stała, co widać po informacjach z rynku, gdzie wcześniej w 2024 r. pojawiały się poziomy rzędu 0,33 zł/kWh u wybranych sprzedawców, podczas gdy dziś w 2026 r. RCEm spadła do 0,13 zł/kWh plus 23% VAT jako ekwiwalent [4][2].

Obowiązek rozliczeń w tym modelu dotyczy wszystkich nowych prosumentów, którzy uruchomili instalacje po 31 marca 2022 r. Od tego momentu działają oni w systemie net-billing i nie funkcjonują na zasadach opustu charakterystycznych dla wcześniejszego systemu net-metering [8].

Ile realnie można zaoszczędzić na fotowoltaice mimo niskiego RCEm?

Pomimo niskich cen odkupu prosumenci nadal obniżają koszty energii, ponieważ największe korzyści wynikają z autokonsumpcji, czyli zużycia własnej produkcji. Szacunki wskazują, że fotowoltaika pozwala ograniczyć koszty energii nawet o 50–90%, w zależności od profilu zużycia i skali autokonsumpcji [12].

Wyliczenia prezentowane w branżowych opracowaniach pokazują, że przy rocznym zużyciu 4000 kWh rachunki bez fotowoltaiki mogą sięgać ok. 5000 zł rocznie, natomiast z instalacją 4 kWp ok. 1800 zł rocznie, a z instalacją 4 kWp i magazynem 5 kWh ok. 1325 zł rocznie. Dla gospodarstw z limitem 2000 kWh roczny rachunek przy fotowoltaice może wynosić ok. 400–500 zł. Dane te ilustrują, że kluczowe są autokonsumpcja i ograniczenie zakupów energii po cenie detalicznej przekraczającej 1 zł/kWh [1][9][2].

Podsumowanie

Ile energetyka płaci za prąd z fotowoltaiki zależy od RCEm ustalanej co miesiąc przez PSE. W 2026 r. cena spadła do 0,13 zł/kWh plus 23% VAT jako ekwiwalent, co jest historycznym minimum. W latach 2024–2025 stawki mieściły się przeciętnie w granicach 0,22–0,33 zł/kWh, przy czym luty 2025 r. sięgał maksymalnie ok. 0,324 zł/kWh, a sierpień 2025 r. spadł do 0,2147 zł/kWh. Prosumenci po 31 marca 2022 r. rozliczają się w systemie net-billing, a wypłaty realizują sprzedawcy energii według miesięcznej RCEm po uwzględnieniu współczynnika bilansowania. Cena odkupu jest znacząco niższa niż cena zakupu energii przez gospodarstwa domowe, dlatego największe oszczędności daje autokonsumpcja [2][9][3][5][6][8][12].