Panele fotowoltaiczne do kiedy można instalować na starych zasadach?

Do kiedy można było instalować panele fotowoltaiczne na starych zasadach? Graniczny termin to 31 marca 2022 r., przy czym decydujące było prawidłowe zgłoszenie mikroinstalacji do operatora systemu dystrybucyjnego, a nie sam montaż czy data podpisania umowy z instalatorem [1]. Od 1 kwietnia 2022 r. nowe instalacje są rozliczane w systemie net-billing, a wejście do systemu opustów po tej dacie nie jest możliwe przez samo zamontowanie paneli. Osoby, które skutecznie zachowały prawo do net-meteringu, korzystają z niego maksymalnie 15 lat od pierwszego wprowadzenia energii do sieci.

Co oznaczają „stare zasady” w fotowoltaice?

Stare zasady to system opustów, czyli net-metering. Prosument oddaje nadwyżki energii do sieci i może je później odebrać w części określonej współczynnikiem opustu. Dla mikroinstalacji do 10 kW przyjmowano możliwość odebrania 80 procent energii oddanej do sieci, natomiast dla większych mikroinstalacji zwykle 70 procent [1]. Mikroinstalacja OZE ma moc do 50 kW, a prosument to odbiorca końcowy wytwarzający energię na własne potrzeby i wprowadzający nadwyżki do sieci [1].

W praktyce sieć pełniła funkcję wirtualnego magazynu, ale prosument zawsze odzyskiwał tylko część energii wprowadzonej do sieci z uwagi na współczynnik opustu i zasady rozliczeń ilościowych [1].

Do kiedy można było wejść na „stare zasady”?

Ostatnim dniem na zgłoszenie mikroinstalacji uprawniające do rozliczania w systemie opustów był 31 marca 2022 r. Po tej dacie nowi prosumenci co do zasady są rozliczani już w net-billingu [1]. Kluczowa była data i prawidłowość zgłoszenia do operatora systemu dystrybucyjnego, a nie samo zamówienie urządzeń czy termin montażu.

Co decydowało o zachowaniu prawa do net-meteringu?

O zachowaniu prawa do rozliczeń na starych zasadach decydowało terminowe i poprawne zgłoszenie mikroinstalacji do operatora systemu dystrybucyjnego oraz spełnienie wymogów przyłączeniowych, w tym montaż licznika dwukierunkowego i kompletna dokumentacja techniczna. To operator potwierdza przyłączenie, a sprzedawca energii prowadzi rozliczenia zgodne z właściwym systemem dla danej instalacji [2][1].

Co z instalacjami uruchomionymi po 31 marca 2022 r.?

Instalacje uruchomione po 31 marca 2022 r. rozliczane są w systemie net-billing. W tym modelu sprzedawana jest finansowa wartość energii oddanej do sieci, a energia pobrana jest kupowana według warunków umowy i taryf, z uwzględnieniem kosztów pozaenergetycznych [2][1].

Mechanizm wyceny w net-billingu zmieniał się etapami: najpierw stosowane były ceny miesięczne, a od 1 lipca 2024 r. rozliczenie oparte jest na cenach godzinowych, co zwiększa znaczenie pory produkcji i zużycia energii.

Jak długo obowiązują „stare zasady” dla już podłączonych?

Osoby, które skutecznie zakwalifikowały się do net-meteringu, korzystają z tych zasad przez 15 lat, liczonych od momentu pierwszego wprowadzenia energii do sieci. Możliwe jest dobrowolne przejście z net-meteringu do net-billingu, jednak zasadniczo nie ma możliwości powrotu do systemu opustów.

Jakie są kluczowe różnice między net-metering a net-billing?

W net-meteringu rozliczana jest ilość energii oddanej i pobranej z sieci z zastosowaniem współczynników opustu, co pozwala odebrać część wcześniej wprowadzonej energii [1]. W net-billingu rozliczana jest wartość energii, a nadwyżki zasilają depozyt prosumencki, którego środki rozliczają się z kosztami energii kupowanej z sieci [2][1].

W modelu godzinowym net-billingu wartość energii oddanej w szczycie produkcji bywa niższa niż koszt energii kupowanej wieczorem, dlatego rośnie znaczenie autokonsumpcji oraz zarządzania zużyciem, w tym wykorzystania magazynu energii i urządzeń sterujących pracą instalacji [2][1].

Jak poprawnie rozumieć terminy: zgłoszenie, przyłączenie, rozpoczęcie produkcji?

Termin zgłoszenia to data dostarczenia kompletnego wniosku i dokumentów do operatora systemu dystrybucyjnego. To właśnie ta data, jeśli przypada do 31 marca 2022 r., decydowała o możliwości rozliczeń na starych zasadach [1].

Data przyłączenia to moment potwierdzenia gotowości sieci i instalacji, zwykle po montażu licznika dwukierunkowego. Rozpoczęcie produkcji energii następuje po przyłączeniu, a od pierwszego wprowadzenia energii do sieci liczony jest okres 15 lat dla net-meteringu [2].

Co to oznacza dla decyzji inwestora dzisiaj?

Dziś nie ma możliwości uzyskania rozliczeń na starych zasadach przez samo zainstalowanie paneli fotowoltaicznych. Nowe instalacje podlegają net-billingowi, w którym opłacalność zwiększa autokonsumpcja oraz dopasowanie profilu zużycia do profilu produkcji, w razie potrzeby z wykorzystaniem magazynu energii [1].

Warto pamiętać o poprawnym przebiegu formalności: zgłoszeniu do operatora, dostosowaniu układu pomiarowego, zawarciu odpowiedniej umowy ze sprzedawcą energii i potwierdzeniu rozpoczęcia rozliczeń. Te elementy determinują prawidłowe rozliczanie i dostęp do właściwego systemu, a także dają podstawę do korzystania z rozwiązań takich jak prosument wirtualny lub zbiorowy zgodnie z aktualnymi regulacjami [2][1].

Ile mikroinstalacji działa w Polsce i co z tego wynika?

Według danych URE w Polsce działa już ponad 1,5 mln mikroinstalacji OZE. Skala ta potwierdza znaczenie stabilnych i jasno określonych reguł rozliczeń oraz potrzebę świadomego wyboru między modelami rozliczeń i sposobami zwiększania autokonsumpcji.

Podsumowanie

Do kiedy można było instalować panele fotowoltaiczne na starych zasadach? Do 31 marca 2022 r., poprzez terminowe i prawidłowe zgłoszenie do operatora systemu dystrybucyjnego. Od 1 kwietnia 2022 r. standardem dla nowych prosumentów jest net-billing, a prawo do opustów zachowują wyłącznie instalacje zgłoszone w terminie, z okresem ochronnym do 15 lat od pierwszego wprowadzenia energii do sieci [1].